X
تبلیغات
رایتل
ایمنی و بهداشت حرفه ای
ایمنی و بهداشت حرفه ای

آیین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاه‌ها( قسمت اول )

آیین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاه‌ها

( قسمت اول )


این‌ آیین‌نامه‌ مشتمل‌ بر 80 ماده‌ و 2 تبصره‌ به‌ استناد ماده 47 قانون کار تدوین‌ و در یازدهمین‌ جلسه‌ شورایعالی‌ حفاظت‌ فنی‌ مورخ‌ یکشنبه‌ 14/6/1338 به‌ تصویب‌ نهایی‌ رسیده‌ و قابل‌ اجرا است‌.
 
 

فصل اول – ساختمان

فصل دوم – تهویه و حرارت

فصل سوم– جلوگیری از حریق و مبارزه با آن

فصل چهارم – ماشین آلات

فصل پنجم – وسایل الکتریکی

 

فصل‌ اول‌ - ساختمان‌
 
ماده‌ 2 : ساختمان‌ کارگاه‌ها و کارخانه‌ها باید با وضع‌ آب‌ و هوای‌ محل‌ متناسب‌ باشد.ماده‌ 3 : برای‌ هر کارگر در کارگاه‌ حداقل‌ باید 12 متر مکعب‌ فضا منظور گردد و فضای‌ اشغال‌ شده‌ به‌ وسیله‌ ماشین‌ آلات‌ یا ابزار و اثاثیه‌ مربوط‌ به‌کار همچنین‌ فضای‌ بالاتر از ارتفاع‌ سه‌ متر جزء فضای‌ مزبور محسوب‌ نمی‌شود.ماده‌ 4 : سقف‌ و بدنه‌ و کف‌ عمارات‌ کارگاه‌ باید با مصالحی‌ ساخته‌ و اندود شود که‌ از نفوذ رطوبت‌ بهداخل‌ کارگاه‌ جلوگیرینماید و حتی‌الامکان‌ مانع‌ نفوذگرما و یا سرمای‌ خارج‌ گردد.ماده‌ 5 : کف‌ عمارات‌ کارگاه‌ باید هموار و بدون‌ حفره‌ بوده‌ و به‌ نحوی‌ مناسب‌ مفروش‌ شود که‌ قابل‌ شستشو باشد و تولید گرد و غبار نکند و موجب‌ لغزیدن‌ کارگران‌ نگردد.در مواردی‌ که‌ نوع‌ کار اقتضای‌ ریخته‌ شدن‌ آب‌ را به‌ کف‌ کارگاه‌ داشته‌ باشد باید کف‌ کارگاه‌ دارای‌ شیب‌ متناسب‌ و مجرای‌ مخصوص‌ برای‌ خروج‌ آب‌ و جلوگیری‌ از جمع‌ شدن‌ آب‌ در کف‌ کارگاه‌ باشد.ماده‌ 6 : در محل‌هایی‌ که‌ مواد شیمیایی‌ و سمی‌ به کار می‌برند باید بدنه‌ دیوار کارگاه‌ تا یک‌ متر و شصت‌ سانتی متر ارتفاع‌ از کف‌ زمین‌ قابل‌ شستشو باشد.ماده‌ 7 : در صورتی‌ که‌ در ساختمان‌ کارگاه‌ دهانه‌ها یا سوراخ‌هایی‌ موجود باشد که‌ احتمال‌ سقوط‌ اشخاص‌ برود باید به ‌وسیله‌ نصب‌ پوشش‌های‌ فلزی‌ محکم‌ و نرده‌هایی‌ که‌ حداقل‌ ارتفاع‌ آن‌ 60 سانتی متر باشد موجبات‌ جلوگیری‌ از سقوط‌ اشخاص‌ و رفع‌ خطر به عمل‌ آید.ماده‌ 8 : عرض‌ پلکان‌ عمومی‌ کارگاه‌ باید حداقل‌ 120 سانتی متر و پاگردهای‌ آن‌ متناسب‌ با عرض‌ مزبور باشد. در مورد پلکان‌هایی‌ که‌ بیش‌ از چهار پله‌ دارد در طرف‌ باز پلکان‌ باید نرده‌ محکم‌ نصب‌ شود و در مسیر پلکان‌ نباید هیچ گونه‌ مانعی‌ وجود داشته‌ باشد.ماده‌ 9 : عمارات‌ کارگاه‌ باید به‌ تناسب‌ وسعت‌ محل‌ کار به‌ اندازه‌ کافی‌ در و پنجره‌ برای‌ ورود نور و هوا داشته‌ باشد.ماده‌ 10 : کارگاه‌هایی‌ که‌ وسایل‌ کار و نوع‌ محصول‌ آن‌ طوری‌ است‌ که‌ بیشتر در معرض‌ حریق‌ واقع‌ می‌شود حتی‌ الامکان‌ باید با مصالح‌ نسوز ساخته‌ شوند.ماده‌ 11: در هر کارگاه‌ بایستی‌ روشنایی‌ کافی‌ (طبیعی‌ یا مصنوعی‌) متناسب‌ با نوع‌ کار و محل‌ تامین‌ شود. در صورتی‌ که‌ برای‌ روشنایی‌ از نور مصنوعی‌ قوی‌ استفاده‌ شود باید برای‌ ممانعت‌ از ناراحتی‌چشم‌ بابهای‌ مخصوصی‌ نصب‌ گردد.فصل‌ دوم‌ - تهویه‌ و حرارت‌
ماده‌ 13 : محل‌ کار در هر کارگاه‌ باید به طوری‌ تهویه‌ شود که‌ کارگران‌ همیشه‌ هوای‌ سالم‌ تنفس‌ نمایند. در مورد محل‌های‌ کار پوشیده‌ مقدار حداقل‌ هوای‌ لازم‌ برای‌ هر کارگر بر حسب‌ نوع‌ کار در هر ساعت‌ 30 الی‌ 50 متر مکعب‌ می‌باشد.ماده‌ 14 : در کارگاه‌هایی‌ که‌ دود و یا گاز و یا گرد و غبار و یا بخارهای‌ مضر ایجاد می‌شود باید مواد مزبور با وسایل‌ فنی‌ مؤثر طوری‌ از محل‌ تولید به‌ خارج‌ کارگاه‌ هدایت‌ شود که‌ مزاحمت‌ و خطری‌ برای‌ کارگران‌ ایجاد ننماید.ماده‌ 15 : درکارگاه‌هایی‌ که‌ تهویه‌ طبیعی‌ کافی‌ نباشد باید از وسایل‌ تهویه‌ مصنوعی‌ استفاده‌ شود.ماده‌ 16 : هر کارگاه‌ باید دارای‌ وسائلی‌ باشد که‌ در زمستان‌ و تابستان‌ درجه‌ حرارت‌ داخلی‌ آن‌ به‌ وضع‌ قابل‌ تحملی‌ نگاهداری‌ شود.فصل‌ سوم‌ - جلوگیری‌ از آتش‌ سوزی‌ و مبارزه‌ با حریق

ماده‌ 17 : در هر سالن‌ کار به‌ تناسب‌ تعداد کارگران‌ باید درهای‌ یک‌ طرفه‌ای‌ که‌ به‌ خارج‌ باز شوند به نام‌ درهای‌ نجات‌ وجود داشته‌ باشد و درهای‌ مزبور به‌ راهروها و یا معابر خروجی‌ ساختمان‌ منتهی‌ شوند.
ماده‌ 18 : درهای‌ خروجی‌ نجات‌ هیچ وقت‌ نباید قفل‌ باشد و باید به‌وسیله‌ علایم‌ و یا چراغهای‌ مخصوصی‌ از داخل‌ مشخص‌ باشد.
ماده‌ 19 : کلیه‌ پلکان‌ها و پاگردها در ساختمان‌های‌ بلندتر از دو طبقه‌ (طبقه‌ اول‌ 5 متر و سایر طبقات‌ هر کدام‌ 4 متر محاسبه‌ می‌شود) باید با مصالح‌ ساختمانی‌ نسوز ساخته‌ شوند.
ماده‌ 20 : درهایی‌ که‌ به‌ طرف‌ پلکان‌ باز می‌شود باید لااقل‌ فاصله‌ای‌ به‌ اندازه‌ عرض‌ در تا نخستین‌ پله‌ برای‌ توقف‌ داشته‌ باشد.
ماده‌ 21 : در کارگاه‌هایی‌ که‌ بیشتر احتمال‌ بروز حریق‌ می‌رود باید وسایل‌ مخصوص‌ اعلام‌ خطر (آژیر) بکار رود به‌طوری‌که‌ در تمام‌ محوطه‌ کار اعلام‌ خطر شنیده‌ شود.
ماده‌ 22 : کارفرما موظف‌ است‌ مواد محترقه‌ مورد نیاز کارخانه‌ را در تانک‌ها و مخازنی‌ که‌ مقاوم‌ در مقابل‌ آتش‌ باشند نگهداری‌ نماید و این‌ مخازن‌ و تانک‌ها باید از محل‌ کار مجزا و فاصله‌ کافی‌ داشته‌ باشند.
ماده‌ 23 : در نقاطی‌ که‌ مواد منفجره‌ و یا مواد سریع‌ الاحتراق‌ یا سریع‌ الاشتعال‌ وجود دارد استعمال‌ دخانیات‌ و روشن‌ کردن‌ و حمل‌ کبریت‌، فندک‌ و امثال‌ آنها باید ممنوع‌ گردد.
ماده‌ 24 : در موارد زیر تعبیه‌ و نصب‌ برق‌گیر الزامی‌ است‌ :
الف- ساختمان‌هایی‌ که‌ در آن‌ مواد قابل‌ احتراق‌ و یا انفجار تولید و یا ذخیره‌ و انبار می‌شود.
ب- تانک‌ها و مخازنی‌ که‌ بنزین‌ونفتوروغن‌ و یا موادقابلاشتعالدیگر درآنها نگهداری‌ می‌شود.
ج‌ - کوره‌های‌ مرتفع‌ و دوکش‌های‌ بلند.
فصل‌چهارم - ماشین‌ آلات‌، پوشش‌ و حفاظ‌ ماشین‌ آلات
 ماده‌ 25 : کلیه‌ قسمت‌های‌ انتقال‌ دهنده‌ نیرو (ترانسمیسیون‌) از قبیل‌ تسمه،‌ فلکه،‌ زنجیر و چرخ‌ دنده‌ و امثال‌ آن‌ و همچنین‌ قسمت‌هایی‌ از ماشین‌ها که‌ امکان‌ ایجاد سانحه‌ برای‌ کارگر داشته‌ باشد باید دارای‌ پوشش‌ و یا حفاظ‌ با استقامت‌ کافی‌ باشد.
ماده‌ 26 : قبل‌ از شروع‌ به‌ تعمیر و نظافت‌ و روغنکاری‌ ماشین‌ها باید به طور اطمینان‌ بخشی‌ آنها را متوقف‌ ساخت‌.
تبصره‌ - هنگام‌ راهانداختن‌ ماشین‌ها بهمنظور آزمایش‌ یا پس‌ ازتعمیر لازمست‌اینکار باابزار مطمئن‌ به‌وسیله‌ متخصصین‌فنی‌ تحتنظر مدیر فنی‌ و یا نماینده‌ فنی‌ ذیصلاحیت‌ او انجام‌ گیرد.
ماده‌ 27 : در موقع‌ تعمیر تانک‌ها و مخازن‌ مواد خطرناک‌ و قابل‌ احتراق‌ و اشتعال‌ و انفجار از قبیل‌ مخازن‌ بنزین‌ و نفت‌ و روغن‌ و غیره‌ باید مخازن‌ مذکور تخلیه‌ و سپس‌ به‌ خوبی‌ شستشو شود به‌طوری‌که‌ هر گونه‌ مواد زائد و خطرناک‌ از جدار داخلی‌ آن‌ زائل‌ گردد و برای‌ آن که‌ گازهای‌ موجوده‌ احتمالی‌ به کلی‌ خارج‌ شود باید دریچه‌های‌ مخازن‌ باز بوده‌ و به‌ وسایل‌ لازم‌ تهویه‌ گردد.
فصل‌ پنجم‌ - وسایل‌ الکتریکی‌
 ماده‌ 28 : وسایل‌ و ادوات‌ الکتریکی‌ باید دارای‌ حفاظ‌ بوده‌ و طوری‌ ساخته‌ و نصب‌ و به کار برده‌ شود که‌ خطر برق‌ زدگی‌ و آتش‌ سوزی‌ وجود نداشته‌ باشد.
ماده‌ 29 : نصب‌ و امتحان‌ و یا تنظیم‌ وسایل‌ و ادوات‌ الکتریکی‌ باید فقط‌ توسط‌ اشخاصی که‌ صلاحیت‌ فنی‌ آنها محرز باشد انجام‌ گیرد و متخصص‌ قبل‌ از شروع‌ بکار آن را مورد آزمایش‌ قرار دهد.
ماده‌ 30 : برای‌ جلوگیری‌ از ازدیاد سیم‌های‌ متحرک‌ و آزاد لازم است‌ به‌ مقدار کافی‌ پریز در محل‌های‌ مناسب‌ نصب‌گردد تا به‌سهولت‌ بتوان‌ از آنها استفاده‌ نمود.
ماده‌ 31 : پوشش‌ها و زره‌ کابل‌های‌ برق‌ و لوله‌ها و بست‌ها و متعلقات‌ و همچنین‌ حفاظ‌ها و سایر قسمت‌های‌ فلزی‌ وسایل‌ برق‌ که‌ مستقیماً تحت‌ فشار برق‌ نیستند برای‌ جلوگیری‌ از بروز خطرات‌ احتمالی‌ باید اتصال‌ زمین‌ مؤثری‌ داشته‌ باشند.
ماده‌ 32 : سیم‌های‌ اتصال‌ زمین‌ باید دارای‌ ضخامت‌ کافی‌ و در نتیجه‌ مقاومت‌ کم‌ باشند تا بتوانند با حداکثر جریان‌ احتمالی‌ که‌ در اثر از بین‌ رفتن‌ و یا خراب‌ شدن‌ عایق‌ بوجود آید استقامت‌ داشته‌ باشند. ضمناً باید در مدار جریان‌، وسایلی‌ پیش‌بینی‌ شود که‌ در صورت‌ پیدا شدن‌ نقصی‌ کهموجب‌ اتصالجریان‌ برقبهزمین‌ گرددتمام‌ مدار یا قسمت‌ معیوب‌ آن را قطعکند.
ماده‌ 33 : در نقاطی‌ که‌ احتمال‌ صدمه‌ به‌ سیم‌های‌ اتصال‌ زمین‌ می‌رود بایستی‌ به‌وسیله‌ مکانیکی‌ آنها را محافظت‌ نمود.
ماده‌ 34 : در مورد دستگاه‌های‌ الکتریکی‌ متحرک‌ که‌ دارای‌ قسمت‌های‌ فلزی‌ بدون‌ عایق‌ باشند اعم‌ از این که‌ با جریان‌ متناوب‌ کار کنند یا دائم‌ باید احتیاطات‌ زیر به عمل‌ آید :
الف‌ - بدنه‌های‌ فلزی‌ بدون‌ عایق‌ وسایل‌ مزبور بایستی‌ به طور اطمینان‌ بخشی‌ اتصال‌ زمین‌ داشته‌ باشند مگر اینکه‌ جریان‌ دائم‌ با فشار کمتر از 250 ولت‌ باشد.
ب‌ - بکار بردن‌ دستگاه‌های‌ الکتریکی‌ متحرک‌ با ولتاژ بیش‌ از 250 ولت‌ ممنوع‌ است‌.
ج‌ - در مواردی‌ که‌ بکار بردن‌ سیم‌ اتصال‌ زمین‌ موثر مقدور نباشد باید جریانی‌ با ولتاژ کمتر به کار برده‌ شود.
د - در محیط‌های‌ آماده‌ به‌ اشتعال‌ و همچنین‌ در مجاورت‌ مواد قابل‌ اشتعال‌ باید فقط‌ از وسایل‌ مخصوص‌ الکتریکی‌ متحرکی‌ استفاده‌ شود که‌ از لحاظ‌ عدم‌ ایجاد اشتعال‌ اطمینان‌ بخش‌ باشد.
ماده‌ 35 : در مدت‌ تعمیر شبکه‌ برق‌ باید آنرا به‌وسیله‌ کلید از منبع‌ جریان‌ قطع‌ و به‌ زمین‌ متصل‌ نمود و در صورت‌ لزوم‌ بین‌ سیم‌های‌ شبکه‌ نیز اتصال‌ مستقیم‌ برقرار کرد.
ماده‌ 36 : در محیطی‌ که‌ خطوط‌ تحت‌ فشار برق‌ وجود دارد تعمیر یا نصب‌ ماشین‌ آلات‌ و دستگاه‌ها یا سیمکشی‌ یا هرعمل‌ دیگر که‌ ممکن است ایجاد برقزدگی‌ نماید اکیداً ممنوع‌ و فقط‌ پس‌ از قطع‌ جریان‌ برق‌ انجام‌ آن‌ مجاز خواهد بود.
ماده‌ 37 : سیم‌ها و کابل‌های‌ برق‌ باید دارای‌ روپوش‌ عایق‌ مناسب‌ با فشار الکتریسیته‌ و سایر شرایط‌ موجوده‌ (رطوبت‌ و گرما، ضربه‌ و ساییدگی‌ و غیره‌) بوده‌ و روی‌ اصول‌ فنی‌ نصب‌ و حتی‌ الامکان‌ در لوله‌ و یا کانال‌ قرار گرفته‌ باشند.
ماده‌ 38 : سیم‌های‌ پل‌ گردان‌، جراثقال‌ و سایر سیم‌هایی‌ را که‌ نمی‌توان‌ عایق‌ نمود باید طوری‌ در حفاظ‌ قرار داد که‌ از اتصال‌ احتمالی‌ جلوگیری‌ شود.
ماده‌ 39 : در کارگاه‌هایی‌ که‌ مواد منفجره‌ و یا گازهای‌ قابل‌ احتراق‌ و مواد قابل‌ اشتعال‌ تولید می‌شود بایستی‌ اتصال‌های‌ برقی‌ به‌ نحوی‌ باشند که‌ ایجاد جرقه‌ ننماید و از موتورهایی‌ که‌ طبق‌ اصول‌ فنی‌ برای‌ این‌ قبیل‌ کارها ساخته‌ شده‌ استفاده‌ شود.
ماده‌ 40 : کلیه‌ ماشین‌ آلات‌ و دستگاه‌هایی‌ که‌ احتمال‌ تولید الکتریسیته‌ ساکن‌ دارد باید اتصال‌ زمین‌ مؤثر داشته‌ باشند تا از تراکم‌ بارهای‌ الکتریسیته‌ ساکن‌ روی‌ آنها جلوگیری‌ شود.
ماده‌ 41 : در محیطی‌ که‌ مواد قابل‌ اشتعال‌ و یا قابل‌ انفجار (گازها، گرد و غبار، بخارات‌ قابل‌ انفجار، مایعات‌ قابل‌ اشتعال‌ و غیره‌) وجود دارد علاوه‌ بر اتصال‌ زمین‌ باید به‌ وسایل‌ مطمئن‌ دیگری‌ نیز از تراکم‌ بارهای‌ الکتریسیته‌ ساکن‌ جلوگیری‌ نمود.

قالب وبلاگ